Anasayfa

Esengül Çil
Peyzaj Mimarı

Üretim Biçimleri

1. Generatif (tohumla) üretim

Genetik çeşitlilik, adaptasyon kabiliyeti ve güçlü varyasyonlar elde etmek amacıyla tohumla üretim yöntemi tercih edilir. Ekim işlemlerinde tohumun toprakla teması ve çimlenme neminin korunması için tohum çapının 2-3 katı derinliğe gömülmesi temel kuraldır. Optimum nem, sıcaklık ve yeterli havalandırma (oksijen) ile sağlıklı fideler elde edilir.

2. Vegetatif (çelikle) üretim

Ana bitkinin morfolojik, estetik ve fiziksel üstünlüklerini tamamen korumak ve birebir kopyalamak için çelikle klonlama yapılır. Odunsu, yarı odunsu ve taze yeşil çelik alımlarında kesim işlemleri kesinlikle 45 derecelik pürüzsüz açıyla yapılmalıdır. Bu eğik kesim, çeliğin su emiş alanını maksimuma çıkarır ve kallus dokusunun kapanmasını hızlandırır.

Hormon ve Köklendirme Fizyolojisi

1. Oksin grubu ve meristematik aktivasyon: Vvegetatif üretimde kök hücresi uyarımını başlatmak ve kök primordiyumlarının sağlıklı biçimde oluşmasını sağlamak amacıyla büyüme düzenleyici hormonlar kullanılır. Özellikle IBA (İndol Bütirik Asit) ve NAA (Naftalen Asetik Asit) bu uyarımda en aktif moleküllerdir.

2. Konsantrasyon hassasiyeti: Sert, odunlaşmış dal çeliklerinde yüksek yoğunlukta (2000-4000 ppm) hormon takviyesi gerekirken, yumuşak dokulu yeşil çeliklerde aşırı doz kullanımı hücre tahribatına (fitotoksisite) sebep olarak köklenmeyi tamamen durdurur. Köklenme evresinde hava nemi %85-90 arasında tutulmalıdır.

Su Yönetimi

1. Turgor basıncı ve aerasyon: Bitkilerin dik ve diri durması, hücrelerin suyla dolarak çeperlere yaptığı turgor basıncına dayanır. Aşırı veya tabakta sürekli su biriktirerek yapılan sulamalar saksı harcındaki mikro hava boşluklarını kapatır. Oksijensiz kalan (anoksia) kökler hızla çürür; işlevini yitiren kök sistemi su çekemez hale gelir ve bitki kurur.

2. Parmak testi ve klor arıtımı: Sulama sıklığı belirli bir takvime göre değil, saksı harcının 2-3 cm derinliğine parmakla dokunularak nem oranının kontrol edilmesiyle belirlenmelidir. Şehir şebeke sularındaki yoğun klor, kök kılcallarını irite etmemesi için uygulamadan önce mutlaka en az 24 saat açık kapta bekletilerek uçurulmalı ve su oda sıcaklığına getirilmelidir.

İdeal Saksı Harç Reçetesi

Torf (%50): Organik depo; hücresel nem tutma kapasitesini maksimize eder, asidik yapısıyla besinlerin alımını kolaylaştırır.

Perlit (%25): Havalandırma; sıkışmayı önleyen, kök hücrelerine kesintisiz oksijen sağlayan inorganik gözenek açıcıdır.

Pomza/kokopit (%25): Drenaj dengesi; fazla suyun hızla tahliye edilmesini sağlarken mikro besin elementlerini tutar.

Saksı Değişimi Adımları

1.    Erken ilkbahar: Bitkinin uyanma döneminde, mevcut saksı çapından sadece 1 numara (2-4 cm) büyük saksı seçilmelidir.

2.    Nazik çıkarma: Toprağın hafif nemli olması sağlanarak bitki bütünsel biçimde kök balosuyla saksıdan kaldırılmalıdır.

3.    Kök inceleme: Sıkışmış kılcal kökler nazikçe açılmalı; çürümüş veya aşırı uzamış kökler steril aletlerle budanmalıdır.

4.    Can suyu: Yeni harç karışımı ile boşluklar doldurulup hafifçe bastırılmalı ve tabandan süzülene dek su verilmelidir.

Işık Dengesi

Bitkiler doğrudan yakıcı güneş ışığı yerine tüllendirilmiş dolaylı gün ışığı alan (tercihen doğu veya batı cepheli pencereler) bölgelere yerleştirilmelidir. Doğrudan gelen yoğun güney güneşi yapraklarda geri dönüşsüz doku yanıkları oluşturabilir.

Toz Temizliği

Yaprakların üzerinde biriken inorganik toz tabakası gözenekleri (stomaları) tıkayarak bitkinin klorofil sentezini (fotosentez) ve solunumunu yavaşlatır. Haftada bir nemli ve temiz bir bezle yaprakların silinerek toz partiküllerinin uzaklaştırılması, kloroplastlardaki ışık emilimini ve gaz alışverişini maksimum düzeye ulaştırır. Gözeneklerin (stomaların) açık kalması, terleme (transpirasyon) ve karbondioksit alım dengesini kusursuzlaştırarak bitkinin ev veya şehir havasını filtreleme kalitesini aynı oranda yukarı taşır.

Sık Karşılaşılan Üç Patojen

Kırmızı örümcek: Kuru ve nemsiz ortamlarda hızla ürer. Yaprak altlarında özsuyu emerek sararmaya ve dökülmeye yol açar. Korunmak için yapraklara su püskürtülerek nem arttırılmalıdır.

Unlu ve kabuklu bit: Pamuksu beyaz dokular oluşturur. Salgıladıkları ballı maddeler gözenekleri tıkar ve fotosentezi önler. Lokal vakalarda alkollü kulak çöpü ile mekanik temizlik uygulanır.

Külleme ve çürüklük: Aşırı nemli ve hava akımının olmadığı durgun alanlarda yayılan fungal bir hastalıktır. Yaprakta beyaz unsu lekeler bırakır. Hastalıklı kısımlar hızla budanmalıdır.

Zirai Mücadele Yöntemleri

İlaçlama Güvenliği Standartları

Kişisel koruyucu donanım: İlaçlama esnasında gaz filtreli maske, koruyucu gözlük, kimyasala dayanıklı eldiven ve sızdırmaz tulum kullanımı hayati derecede zorunludur.

Rüzgar ve buharlaşma kontrolü: Kimyasal uygulamalar rüzgarsız ve serin havada; buharlaşma kaynaklı yaprak yanıklarını (fitotoksisite) engellemek için sabah erken veya akşamüstü yapılmalıdır.

Evsel alanda izolasyon standartları: Gebeler, solunum rahatsızlığı olanlar, evcil hayvanlar ve çocuklar ilaçlama sahasından tamamen uzaklaştırılmalıdır. İlaçlı yapraklara en az 24 saat temas edilmemelidir.

Aşırı dozaj ve tıkanma tehlikesi: Tavsiye edilen etiket dozunun üzerine çıkılması yeşil aksamın kavrulmasına (fitotoksisite) neden olur. Tıkanan sprey memeleri kesinlikle üflenerek açılmamalıdır.